Hızlı Tren Kazananlar Kaybedenler

Bu aşamada Şehir Plancıları olarak bir çok sorunun cevabını aramak durumundayız. Örneğin; hızlı tren güzergahının belirlenmesinde nelere dikkat ediliyor? Hangi kriterler göz önünde bulunduruluyor ? Kuş bakışı kağıt üzerinde mi yoksa güzergahındaki yerleşmelerin taşıdığı özelliklere göre mi tespit yapılıyor?

Hızlı trenin asıl amacının Ankara –İstanbul ulaşımını en kısa sürede sağlamak olduğunu varsayarsak, en önemli unsurun da ‘ hız’ olduğu ortadadır. Bu özelliğinden dolayı viraj yapmayan doğrusal bir hat tercih edilmiştir. Doğançay mevkiine kadar normal gelen hat buradan bir tünel ile Sapanca İlçesi’ne bağlanacaktır.

Hızlı Tren yolunun özellikle Sapanca ‘dan geçtiği alanda cevaplanması gereken bir çok soru vardır. Hızlı tren yolu güzergahı belirlenirken Sapanca İlçesi’nin özellikleri ne kadar araştırıldı? Hangi kriterler devreye girdi merak edilmektedir?

Hattın Sapanca’ dan geçen bölümü incelendiğinde; mevcut demiryolunu takip ettiği, merkeze yakın eski istasyonun bulunduğu alandan viyadüklerle yükseldiği ve Tem otoyolunun üzerinden geçtiği Babadayı Köyü mevkisinden Doğançay mevkisine tünel bağlantısı planlanmıştır. Ayrıca hızlı trenin yaratacağı gürültü kirliliğinin önüne geçmesi için 3m. yüksekliğinde perde duvar yapılacağı açıklanmıştır.

Ülkenin önemli yatırım kararlarından biri olan hızlı tren yolu sadece nüfus, mesafe, zaman hesabı yapılarak değil geçtiği bölgelerin doğal, coğrafik, ekolojik, tapoğrafik, jeolojik ve çevre koşulları da göz önünde bulundurularak projelendirilmelidir.

KENT MAKRAFORMU:

Hepimizin bildiği gibi Sapanca İlçesi sadece ilimiz için değil ülkemiz için de önemli turizm potansiyeline sahiptir. Gölü , dereleri, yeşili, dağı, yaylası ile ender bulunan doğa harikası bir yerdir. Sapanca Gölü ise doğal güzelliğinin yanında içme ve kullanma suyu özelliğine sahiptir. 2005 yılında Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından göl kıyı bandı “1. Derece Doğal Sit Alanı” ilan edilmiştir. Bu özellikleri nedeniyle yıllarca kısıtlamalara tabi olmuş, belli bölgeleri de koruma alanı olarak tescillenmiştir. Özellikle göl ile 300m. arasında kalan kısa mesafeli koruma alanı bugün de imar kısıtlamalarına tabidir ki ;demir yolunun büyük bir bölümü bu alandan geçmektedir. Bunların yanı sıra Sapanca’ nın güneyinden de TEM otoyolu geçmektedir. Şimdi kuzeyinden de hızlı tren yolu yükselecek ve Sapanca iki yol çanağının arasında kalacaktır.

GÖRÜNTÜ ve GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ:

Samanlı Dağlarının Sapanca gölü ile birleştiği yeşil ve maviyle bir bütünlük oluşturduğu İlçenin tam ortasından korkuluk gibi gri beton viyadükler yükselecek, her yönden bakıldığında görünümü etkileyecektir. 250 km/saat süratle giden hızlı trenin çıkaracağı gürültüyü de , 250 km/saat süratle giden bir uçağın çıkardığı sesle kıyasladığımızda çok ciddi tedbirler alınması gerektiği ortadadır. Zaten projenin açıklandığı şekliyle de hızlı trenin gürültüsünü kesmek için 3m. boyunda kilometrelerce devam eden “ses duvarı” yapılacaktır. Ses duvarının Sapanca merkezinin göl kıyısı ile olan bağlantısını da koparacağı ortadadır.

Bu görüntüye TEM Otoyolu da eklendiğinde iki yoğun “gürültü ve görüntü kirliliği “arasında Sapanca‘dan geriye fazla bir şey kalmayacaktır.Yaklaşmakta olan doğa katliamını ve görüntü kirliliğini bugünden görememek büyük bir duyarsızlık ve acizlik olacaktır.

SU KİRLİLİĞİ

İçme ve kullanma suyu olan Sapanca Gölü’nü en büyük kirleticilerden biri TEM otoyolu ve tren yolu olduğu yapılan bilimsel çalışmalar sonucu kesinleşmiştir. Zamanında iyi etüd edilmeden yapılan yanlışa yenisi ilave edilecek hızlı trenin yaratacağı atıklar yağmur suları ile Sapanca gölüne ulaşacaktır.

ULAŞIM ETKİSİ

Teknolojik ilerleme sonucu insanlara daha hızlı yer değiştirme imkanı sağlayan hızlı tren Sapanca halkına da bu imkanı sunacak mıdır? Bugün konvensiyonel tren hattı ile sadece İstanbul-Adapazarı trenlerinin durduğu Sapanca’ da, Başkent , Mavi,Fatih,Cumhuriyet gibi önemli anahat trenlerinin durması bir türlü sağlanamamıştır. Zaten eski hattın kalacağı ve banliyö seferleri şeklinde devam edeceği açıklanmıştır. Bu durumda Köseköy’ de yapılacak olan ana duraktan Sapanca’ ya ve Adapazarı’ na gidecek olan yolcular banliyö treni mi kullanacaklar? Bu konu açıklık getirilmesi gereken sorulardan biridir.

Kesinlikle Sapanca’da durak olacağını söyleyen yetkililer ,hizmete gireli henüz bir yıl olan ve yapımı bir tirilyonu geçen Sapanca Kapalı Pazar Yerinin üstünden demiryolunun geçeceğini de biliyorlar mıydı?

Yıllardır bölge için en katı, korumacı kararlar yürürlüğe konulurken, yönetimin kendi yapacağı yatırımlar söz konusu olduğunda, gölün içme suyu olması, çevre, doğa, ve de orada yaşayan insanlar önemsiz hale gelebiliyor? Neyin değiştiği çelişkisine cevap aramaktayız.

ÇELİŞKİLİ 3 AYRI PLAN KARARI:

Sapanca Belediyesi tarafından alelacele yaptırılan revizyon imar planları geçtiğimiz günlerde Sapanca Belediye Meclisi’nde onaylanarak Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi’ne onaya gönderildi. Yine geçen ay Sapanca-Kırkpınar-Kurtköy Kıyı Koruma Planı onaylandı. Son olarak açıklanan “Hızlı Tren Demiryolu projesi” her iki planı da etkilemekte ve her iki planda da değişiklik yapma ihtiyacı doğmaktadır. Özellikle Sapanca Revizyon İmar Planı’nın yeniden ele alınması gerekecektir. Acaba ilgili idarelerin birbirlerinden haberleri mi yok? Ya da imar planlarının acele onaylanmasını gerektirecek bir durum mu sözkonusu? İmar planları hazırlanırken ilgili kurumlarla yazışmalar yapılır ve kurumlardan gelen bilgiler planlara aktarılır. Sapanca Belediyesi TCDD’na hızlı tren projesini sormadıysa “kesinlikle durak olacak” müjdesini nasıl verebiliyor? Önemli gelişmelerin yaşandığı bu günlerde Sapanca ile ilgili hayati kararlar alınırken yöre halkı bundan ne derece haberdar oluyor? Belediye revizyon imar planını onaylamak için bir süre daha bekleyip , halkı bu konuda gerçekçi bir şekilde bilinçlendirip , akıllardaki soru işaretlerini gideremez miydi?

Hızlı tren projesi ülke ekonomisi için iyi bir yatırım ve iyi bir kazanç gibi düşünülebilir. Uzun vadede kazanan ve kaybedenlerin safları konusunda ipuçlarını ; yapım ve işletim sermayesine,hangi yolcu kitlesinin bundan yararlanabileceğine bakarak bulabiliriz. TCDD’ nın da özelleştirme kapsamına alındığı ve gar binalarının bile satışa sunulduğu bu günlerde hızlı trenin işletilmesinin de özel girişim tarafından yapılacağı muhtemeldir. 15 milyon nüfusu olan İstanbul ile 4 milyon nüfusu olan Başkent Ankara ‘yı kısa zamanda birbirine bağlaması her iki önemli şehrimiz açısından kazanım gibi görünebilir. Ancak; açıklanan bu şekliyle Sapanca’da yaşayanların yine kaybedenler olacağı ortadadır.

Oya ARAPOĞLU

ŞEHİR PLANCILARI ODASI

SAKARYA İLİ TEMSİLCİSİ